Кацярына

Шевченко Тарас

Шевченко Тарас - Кацярына скачать книгу бесплатно в формате fb2, epub, html, txt или читать онлайн
Размер шрифта
A   A+   A++
Читать
Cкачать

Тарас Шаўчэнка

Кацярына

В.А.Жукоўскаму на памяць

22 красавіка 1838 года

І

Кахайцеся, чарнабрыўкі, Ды не з маскалямі, Маскалі - чужыя людзі, Чыняць ліха з вамі. Жартуючы маскаль любіць, Жартуючы кіне, Ў Маскоўшчыну сваю пойдзе, А дзяўчына гіне... Каб сама, то йшчэ б нічога, А то й стара маці, Што на свет зрадзіла Божы, Мусіць прападаці. Спяваючы сэрца вяне, Калі за што знае; Людзі сэрца не пабачаць, «Блудніцай» аблаюць. Кахайцеся ж, чарнабрыўкі, Ды не з маскалямі. Маскалі - чужыя людзі, Здзекваюцца вамі. Бацькі, маці Кацярына Слухаці не стала, Маскаліка палюбіла, Як сэрцайка знала. Палюбіла маладога, Ў садочак хадзіла, Пакуль сябе, сваю долю Там не загубіла. Вячэраці кліча маці, А дачка не чуе; Дзе з маскалікам жартуе, Там і заначуе. Не дзве ночы кары вочы Люба цалавала, Пакуль слава на сяло ўсё Нядобрая стала. Няхай сабе тыя людзі Што хочуць гавораць: Яна любіць, то й не чуе, Што ўкралася гора. Надышлі благія весткі Ў паход затрубілі, Маскалі пайшлі на турка, Катрусю забылі. Не адчула, ды і што там, Што дзявоча згуба, За мілога, як спяваці, Й патужыці люба. Абяцаўся чарнабрывы, Калі не загіне, Абяцаўся ён вярнуцца - Тады Кацярына Будзе сабе маскоўкаю, Забудзецца гора; А пакуль што, няхай людзі Што хочуць гавораць. Не журыцца Кацярына - Слёзачкі ўцірае, Бо на вуліцы дзяўчаты Без яе спяваюць. Не журыцца Кацярына - Памыецца слёзкай, Возьме ў поўнач вёдры, пойдзе Па ваду, за вёску, Каб ворагі не бачылі; Прыйдзе да крыніцы, Стане сабе пад каліну, Заспявае Грыца. Так спявае, вымаўляе, Аж каліна плача. Вярнулася - і радзенька, Што ніхто не бачыў... Не журыцца Кацярына І ў думках не мае - У новенькай хусціначцы Ў акно пазірае. Выглядае Кацярына... Паўгода мінула; Занудзіла каля сэрца, У баку кальнула. Заняпала Кацярына, Ледзьве-ледзьве дыша... Ачуняла ды ў запечку Дзіцянё калыша. А замужкі бубняць бубнам, Матулю бічуюць, Што маскалі вяртаюцца Ды ў яе начуюць: «Дочка ў цябе чарнабрыва, Ды йшчэ не ядына, А муштруе ў запечку Маскоўскага сына. Чарнабрывага прыдбала... Знаць, сама вучыла...» Бадай жа вас, сакатухі, Маланка пабіла, Як і матку, што на смех вам Сына спарадзіла! Кацярына, маё сэрца! Горанька з табою! Дзе ты дзенешся на свеце З малым сіратою? Хто без мілага спаткае, Як сваіх, хто прыме? Бацькі ўжо - чужыя людзі, Цяжка жыці з імі! Ачуняла Кацярына; Калыша дзіцятка, А на вуліцу ў аконца Паглядае ўкрадкам; Паглядае - а няма ўсё!.. Няўжо ж і не будзе? У садок пайшла б паплакаць, Дык пабачаць людзі. Зойдзе сонца - Кацярына Па садочку ходзіць, На ручаньках носіць сына, Вочкамі паводзіць: «Вось тут з муштру выглядала, Вось тут размаўляла, А там... а там... ах, сыночак!» - Дый недасказала... Зелянеюць у садочку Чарэшні ды вішні; Як выходзіла й калісьці, Кацярына выйшла. Выйшла ды ўжо не спявае, Як раней спявала, Як маскаля маладога Ў вішняку чакала. Не спявае чарнабрыва, Кляне сваю долю. А тым часам варажбіткі Чыняць сваю волю - Паганую твораць справу, Што ж мае рабіці? Каб быў мілы, чарнабрывы, - Умеў бы спыніці... Так далёка чарнабрывы, Не чуе, не бача, Як з яе смяюцца злыдні, Як Катруся плача. Мо забіты чарнабрывы За ціхім Дунаем; Ці ў Маскоўшчыне ўжо, можа, - Другую кахае! Не, чарнявы не забіты, Ён жывы-здаровы... А дзе ж знойдзе ён такія І вочы і бровы? Ў Маскоўшчыне, на край свету, На тым баку мора, Няма нідзе Кацярыны; Ды здалась на гора!.. Бровы, кары вачаняты Даці ўмела маці, Ды не ўмела ў гэтым свеце Шчасця, долі даці. А без долі твар бяленькі - Як кветка на полі: Пячэ сонца, трэпле вецер, Рве ўсякі паволі. Умывай жа тварык белы Дробнымі слязамі, - Маскалікі вярнуліся Іншымі шляхамі.
Скачать книгуЧитать книгу

Предложения

Фэнтези

На страница нашего сайта Fantasy Read FanRead.Ru Вы найдете кучу интересных книг по фэнтези, фантастике и ужасам.

Скачать книгу

Книги собраны из открытых источников
в интернете. Все книги бесплатны! Вы можете скачивать книги только в ознакомительных целях.