Пастка для пярэваратня

Якимович Алексей Николаевич

Якимович Алексей Николаевич - Пастка для пярэваратня скачать книгу бесплатно в формате fb2, epub, html, txt или читать онлайн
Размер шрифта
A   A+   A++
Читать
Cкачать
Пастка для пярэваратня ( Якимович Алексей Николаевич)

Аляксей Якімовіч

Пастка для пярэваратня

Пастка для пярэваратня

Сустрэча з крыжакамі

Човен, прарэзаўшы асаку, уткнуўся ў бераг, зарослы лазняком.

Саскочыўшы з чоўна, Янка азірнуўся. На сярэдзіне ракі зносіла ўніз човен, у якім плылі Мацей і Алеся.

— Супроць вады бярыся! — крыкнуў Янка, падказваючы Мацею.

Мацей часта-часта заграбаў вяслом, а Алеся, перагнуўшыся цераз борт, чэрпала далонямі ваду і пырскала ўгору. Пырскі рассыпаліся вясёлкамі на сонцы, падалі на рачную быстрыню, зліваючыся з ёю, нібы праменьчыкі.

«Дурніца! Пахіліцца човен — за борт паляціць», — падумаў Янка.

Ён зноў крыкнуў:

— Алеся, боўтнешся. Алеся-я-а… «А-а-а…» — панеслася рэха. Аж да самага лесу. Лес, ходжаны і няходжаны, без канца і краю, вакол, куды ні глянь. Ахоўвае Янкаву вёсачку Парэчча, якая размясцілася на беразе Шчары.

Аціхла, згінула рэха. А Мацея зносіць усё далей, за паваротку. Вось-вось ён схаваецца. Алеся ж (дурніца, сапраўдная дурніца!) пырскае, смяецца. Вясёлкамі мігцяць, пераліваюцца кроплі, мядзяным званочкам гучыць Алесін смех.

— Супроць вады бярыся! — зноў гукнуў Янка. Мацей выпрастаўся. Трымае вясло, што рыдлёўку.

— Яначка, не магу-у-у… Рака мацнейша-я-а…

— Мацейка, вясло ў цябе, не лыжка!..

Човен, паддаўшыся імкліваму цячэнню, хаваецца за павароткай, за лазняком. Мацей стаіць, бездапаможна расставіўшы рукі.

«Няўмека. Чаго чухаешся?» — карціць крыкнуць Янку, ды ён стрымліваецца. Няхай зносіць, няхай. Навучыцца, калі намучыцца. Ён, Янка, навучыўся, ніводзін вір яго не адолее. Што ж, дванаццатае лета мінула, як басанож па гэтай зямлі бегае. А Мацею, браціку, усяго дзевятае пайшло, як і Алесі. Непадалёку ад іхняй Алесіна хата. Увішнае, няўрымслівае дзяўчо Алеся. Сёння яны, Янка і Мацей, за Шчару па шчаўе сабраліся. Многа яго расце на грудках, сярод лазнякоў. І яна стала прасіцца: «Вазьміце. Вазьміце». Мусілі ўзяць, бо такая, што не адчэпіцца.

«Вух!» — гучна вухнула каля берага, у асацэ. «Шчупак, — скумекаў Янка. — Вось каб падчапіць на кручок». Толькі падумаў так — у вадзе кінуліся ў бакі, ратуючыся, плоткі. Выгнуўшыся, узляцеў угору шчупак: «Вух». І зноў цішыня.

Янка нетаропка, па самым ускрайку берага, падаўся туды, дзе схаваўся Мацееў човен. Лазнякі густыя, што шчотка, да самай вады падыходзяць. Здаецца, не прадзярэшся. Ды ён добра ведае тыя ледзь прыкметныя сцяжынкі, якія выводзяць праз гэтыя кусты. Ведае, што ёсць яміны-бухты, падмытыя вадою ў беразе. Ступіш неасцярожна — праглыне, пацягне, нават «Ратуйце!» не паспееш крыкнуць. Ёсць тут і твань, багна. Яна, як і вада, следу не пакідае.

За павароткай ракі кусты лазняку стаяць асобнымі купінамі. Тут бераг высокі. Зелянее луг, прыбраны кветкамі-краскамі. Далей — лес. Скрозь лес. Ён не толькі хавае ад нядобрага вока, але і корміць. Тут і дзікі, і зайцы, і зубры, і… Не злічыць усёй дзічыны. Узімку, калі ноч апускаецца над вёскай, распачынаюць сваю песню ваўкі. Песню бясконцую, як сама зімовая ноч. Спярша азываецца адзін, пасля другі, трэці. Потым пачынае выць, пераклікацца цэлая зграя. Дрыжыкі прабягаюць па целе, стараешся бліжэй прымасціцца да бацькі, які побач спіць. Воўчая песня яму што камарыны піск. Не дзіва. У бацькі лук, стрэлы, дзіда. Ён, як і ўсе дарослыя мужчыны, — вой. Загарыцца ў Слоніме, у крэпасці, смольнае дрэва, агонь альбо дым ад якога відаць далёка-далёка, — знак, што вораг блізка. Тады бацька бярэ сваю зброю, садзіцца на каня і хутчэй у крэпасць. Святы абавязак мужчыны — свой край бараніць. Бывае, што ў вёску коннікі прывозяць віцы — хітра пераплецены пук вяровак ці дубцоў. Гэта знак, што князь у паход кліча. Ён з вёскі ў вёску перадаецца. Ганьба таму, хто не перадасць, хто затрымае. Калі ў Слоніме збярэцца вояў цэлая харугва — полк, тады ідуць на ворага. Уперадзе рыскуны — разведчыкі. А за імі і конна, і пеша. Не раз і не два бацька хадзіў у паход. А што зробіш? Крыжакі часта на Панямонне крумкачамі налятаюць. Яны — што скула ў баку. У паход бацька бярэ не толькі дзіду, лук, стрэлы, але і суліцу — кароткае кап'ё. Дык хіба забаіцца ваўкоў? Крыжакі страшнейшыя, а не баіцца.

Янка мінуў паваротку. Мацей і Алеся стаялі на беразе. Над імі імкліва насіліся патрывожаныя ластаўкі-беражанкі. Увесь гэты стромы бераг прасвідраваны норкамі-гнёздамі. Засунеш у такую норку руку — як ні старайся, канца не знойдзеш. Умеюць беражанкі свае гнёзды рабіць.

— На бераг вылазьце! — крыкнуў Алесі і Мацею.

— Вылезу, — усміхнуўся Мацей. Янка папракнуў:

— Эх ты! Калі чоўнам навучышся кіраваць?

— Я, я… — пачаў Мацей. Янка перапыніў яго:

— Не пераскочыўшы праз калоду, не кажы гоп. Хадзем збіраць шчаўе.

Шчаўе расло цэлымі купінамі. Маладзенькае, яно яшчэ не пайшло стаўбунамі. Яны рвалі лісцік за лісцікам і кідалі ў белыя палатняныя торбачкі.

— Вунь у мяне колькі,— пахвалілася Алеся, паказваючы сваю торбачку.

Янка пачаў назіраць за Алесяй. Спрытна ходзяць пальчыкі, нібы зубкі ў вавёркі.

— Праўда, што дзесьці ў лесе крыжакі? — нечакана прамовіла Алеся.

Янка аж сцепануўся. Казала перад гэтым маці:

«Ад берага не адыходзьцеся. Атрад крыжакоў па лесе блукае».

Звычайна крыжакі, ведаў ён, нападаюць, калі марозам балоты скуе. Апошні раз восенню нападалі, ды ледзь ногі іх вынеслі. А гэтыя, пра якіх казала маці, відаць, адбіліся ад сваіх, заблудзіліся. Лютуюць. «Шалёны атрад», — кажуць пра іх мужчыны-воі. Шалёны… Быццам звер, які ашалеў. Крывавы след пакідаюць. Нездарма на іхнім сцягу вымалявана Крывавая Рука.

— Не бойся. Нашы рыскуны гэтых крыжакоў шукаюць. Калі што, пададуць знак, — сказаў Янка.

— Я чула, што крыжакі ў белых балахонах. На гэтых балахонах чорныя крыжы. Праўда?

— Праўда, — азваўся Мацей. — Ёсць крыжакі, якія называюць сябе рыцарамі. Яны і іхнія коні ўсе ў жалезе. А яшчэ ёсць крыжакі — кнехты. Гэта слугі рыцараў, збраяносцы.

— Хто табе казаў?

— Ясь, — пахваліўся Мацей. — Ясь шмат ведае.

— Шмат, — пагадзіўся з ім Янка.

Так, Ясь хоць і малады, але бойкі, не раз і не два ў паход хадзіў. Калі сядзе на свайго Белалобага, вецер не дагоніць.

— А праўда, што ў крыжакоў пер'е на галаве? — пырснула ў далоньку Алеся.

— Не на галаве, а на шлеме, — заўважыў Янка. — Пер'е паўліна. Яго носяць самыя знакамітыя рыцары.

— Табе хто казаў?

— І я ад Яся чуў.

— Паўлін — гэта што? Янка паціснуў плячыма.

— Мабыць, птушка.

— А вось тое, што я ведаю, вы не ведаеце, — пахвалілася Алеся.

— Што? — аж рот разявіў Мацей.

— Ясь нашу Паўлінку кахае, — сказала Алеся.

— Не веру, што Ясь кахае вашу Паўлінку, — прамовіў Мацей. — Ён вой. Яму з крыжакамі трэба біцца.

Алеся тупнула босаю нагою.

— Кахае. Сам мяне ўчора прасіў, каб Паўлінку з хаты паклікала.

— Хлусіш.

— Калі яшчэ раз такое пачую, то торбачкаю па галаве дам.

Янка паўшчуваў:

— Вы не вельмі. Разбубніліся, што чмялі. Дамоў пара.

— А я ведаю, што ў крыжакоў ёсць арбалеты, — прагаварыў Мацей.

Янка прамаўчаў. Пра такую зброю і ён чуў. Ведаў, што з арбалета страляюць драўлянымі стрэламі з жалезным наканечнікам. Аж на трыста — чатырыста крокаў.

— Арбалет далёка страляе. Стралой з арбалета можна нават рыцарскія латы прабіць, — зноў сказаў Мацей.

— Ну і што? — зірнула на яго Алеся. — Ясь суліцу кіне далёка і таксама рыцарскія латы праб'е. Мне тата сказаў.

— Табе казаў, а мне… А мне… — стаў наступаць на яе Мацей.

Скачать книгуЧитать книгу

Предложения

Фэнтези

На страница нашего сайта Fantasy Read FanRead.Ru Вы найдете кучу интересных книг по фэнтези, фантастике и ужасам.

Скачать книгу

Книги собраны из открытых источников
в интернете. Все книги бесплатны! Вы можете скачивать книги только в ознакомительных целях.